Yöntem Finans Blog

Çıpa (Nominal Anchor) Çıpa; gemilerin dalgalara, akıntılara kapılarak yer değiştirmemesi için suya atılan, zincirle gemiye bağlı bulunan, ucu çengelli ağır demir araç, demir. (Türk Dil Kurumu çapa ile çıpayı ayırıyor ve çıpayı buradaki gibi tanımlıyor.) Ekonomide çıpa terimi, karar alma süreçlerinde referans olarak alınan büyüklükleri ifade etmek için kullanılıyor. Örneğin bir ekonomide kuru hedefleyerek diğer büyüklükleri etkilemek istediğimizde hedeflenmiş olan kur düzeyi kur çıpası (nominal anchor) olarak anılıyor. ✅    Enflasyon Nedir?    ➤ Nominal çıpa, belirli bir para birimi veya döviz kuru için referans noktası olarak kullanılan bir kıyaslama veya standarttır. "Nominal" terimi, kıyaslama değerinin enflasyon veya diğer ekonomik faktörlere göre ayarlanmadığı ve bu nedenle para biriminin zaman içindeki gerçek satın alma gücünü doğru bir şekilde yansıtmayabileceği gerçeğini ifade eder. Nominal çıpalar, bir ekonomide istikrarı sağlamanın ve enflasyonu kontrol e...

YUVAM Hesabı Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi ( YUVAM ) Hesapları Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı. #TCMB Bu Uygulama Talimatının amacı, yurt dışında yerleşik vatandaşların yurt dışı bankalardan transfer ettikleri döviz tutarları karşılığında bankalarda açtıracakları döviz tevdiat hesapları ile döviz cinsinden katılım fonlarının Türk lirası cinsinden yurt dışında yerleşik vatandaşlar mevduat ve katılım sistemi (YUVAM) hesaplarına dönüştürülmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 2022/7 sayılı Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi (YUVAM) Hesapları Hakkında Tebliğe ilişkin uygulama ayrıntılarını düzenlemektir. ✅   Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat Nedir?  ➤ Bu Uygulama Talimatı, 2022/7 sayılı Yurt Dışında Yerleşik Vatandaşlar Mevduat ve Katılım Sistemi (YUVAM) Hesapları Hakkında Tebliğe dayanılarak hazırlanmıştır. Yurt dışında yerleşik vatandaşlar mevduat ve katılım sistemi (YUVAM) hesabı: Yurt dışında yerleşik vatan...

Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat Yapılan açıklama; Birikimlerini TL mevduatı olarak değerlendirenlerin kur oynaklığı karşısında mağdur olmaması için "Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat" ürünü devreye alındı. Ürün, gerçek kişilerce TL vadeli hesaplar üzerinde işleyecek faiz ile hesap açılış ve vade tarihlerindeki kur değişim oranını kıyaslayıp, yüksek olan oran üzerinden hesabı nemalandıracak. Yeni mevduat ürününe stopaj uygulanmayacak. Kur farkı hesaplamaları için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ( TCMB ) her gün saat 11:00'de Amerikan Doları döviz alış kuru yayımlayacak. Vade sonunda kur değişiminin faiz oranı üzerinde kalması halinde oluşabilecek fark müşteri hesabına Türk Lirası olarak yansıtılacak. Hesaplar 3, 6, 9 ve 12 ay vadeler ile açılabilecek. Minimum #faiz oranı Merkez Bankası Politika Faiz Oranı olarak uygulanacak. Sisteme isteyen her banka katılabilecek. Vadeden önce hesaptan para çekilmesi durumunda hesap vadesiz hesaba dönüşecek, faiz hakkı ortadan kalkacak....

Tahvil İhracı Tahvil; bir yatırımcının devlet veya kurumsal işletmelerin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla onlara belirli bir süre değişken ya da sabit bir faiz oranı ile borç verdiği ve vade sonunda faiz getirisi elde ettiği bir yatırım biçimidir. Vadesi 1 yıldan fazla olan tahvil, yazılı bir senettir. Tahvil sahibi olan yatırımcı, tahvil ihraççısının alacaklısı konumundadır. ✅   Alternatif Finansman Araçları   ➤ Tahviller, devletin veya anonim ortaklıkların en az 1 yıl ve daha uzun vadeyle, ödünç para bulmak amacıyla çıkardıkları borç senetleridir. Anonim şirketler tarafından 1 yıldan uzun vadeli olarak ihraç edilen borçlanma senetleri “özel sektör tahvili” olarak adlandırılmaktadır. Vadeleri en az 1 yıl olmak koşulu ile serbestçe belirlenebilir ve sabit ya da değişken faizli olarak ihraç edilebilirler. Genellikle bir veya birkaç aracı kuruluştan oluşan bir konsorsiyum aracılığıyla satışa sunulurlar. Tahvil sahibinin bir şirkete kullandırdığı sermaye, yabancı serma...

Dolarizasyon Dolarizasyon, bir ülkenin yerel para biriminin yerine ABD dolarının kullanılması veya tercih edilmesi anlamına gelir. Dolarizasyon, genellikle yerel para biriminin değer kaybetmesi, enflasyonun yükselmesi veya ekonomik istikrarsızlık nedeniyle ortaya çıkar. Dolarizasyonun avantajları arasında döviz kuru riskinin azalması, faiz oranlarının düşmesi ve yabancı yatırımların artması sayılabilir. Dezavantajları arasında ise para politikası esnekliğinin kaybolması, döviz rezervlerinin azalması ve ulusal egemenliğin zayıflaması sayılabilir. ✅   Hiperenflasyon Nedir?  ➤ Dolarizasyon Nedenleri Nelerdir? Dolarizasyon, bir ülkenin ekonomik istikrarsızlık ve enflasyon nedeniyle ulusal parasını yabancı para birimleriyle değiştirmesi veya yabancı para birimlerini finansal varlık olarak tutması durumudur. Dolarizasyonun nedenleri arasında şunlar sayılabilir: Makroekonomik istikrarsızlık: Ekonomik büyüme, bütçe açığı, cari açık, borçlanma gibi makroekonomik göstergelerdeki dalg...

Hiperenflasyon Hiperenflasyon, bir ülkedeki tüm mal ve hizmetlere ait fiyatların belirli bir dönem süresince kontrolsüz bir şekilde yükseldiği durumları tanımlamak için kullanılan bir ekonomi kavramıdır. Farklı bir deyişle, hiperenflasyon oldukça hızlı ve çok daha kontrolsüz bir enflasyondur . Bir ülkenin parasına duyulan güvenin tamamen yok olmasına sebep olur. Böylece insanları fiziksel varlıklar, altın ve yabancı paralar gibi daha iyi saklama değeri olan varlık arayışlarına teşvik eder. ✅   Deflasyon Nedir?  ➤ Genel olarak, bir ülkede enflasyon oranın ayda yüzde 100 veya daha fazla yükselişe geçtiği durumlar hiperenflasyon olarak ifade edilmektedir. Bununla birlikte farklı ekonomistlere göre enflasyon oranın ayda yüzde 50 ya da 200’den daha fazla yükseldiği durumlar da hiperenflasyon olarak tanımlanabilmektedir. Örneğin, dünyaca ünlü Amerikalı bir ekonomi profesörü olan Phillip Cagan, “Hiperenflasyonun Parasal Dinamikleri” adlı kitabında yer verdiği ve incelediği hiperenf...

Slumpflasyon Slumpflasyon, ekonomik durgunluk ve enflasyonun bir arada yaşandığı bir durumu ifade eder. Bu durumda, ekonomi küçülürken fiyatlar artar ve işsizlik yükselir. Slumpflasyon, ekonomik krizlerin en zor ve en kötüsü olarak kabul edilir. Çünkü slumpflasyonla mücadele etmek için hem enflasyonu düşürmek hem de ekonomiyi canlandırmak gereklidir. Ancak bu iki hedef, birbirine ters düşen politikalar gerektirir. Bu nedenle, slumpflasyonu önlemek veya çözmek için çok dikkatli ve kapsamlı bir ekonomik planlama yapmak gerekir. ✅   Stagflasyon Nedir?  ➤ Slumpflasyon, ekonomide hem durgunluk hem de enflasyonun bir arada yaşandığı bir durumu ifade eder. Bu terim, 1970'lerde İngiltere'de yaşanan ekonomik kriz sırasında ortaya çıkmıştır. Slumpflasyonun nedenleri arasında aşırı talep, maliye politikası, döviz kuru politikası, yapısal sorunlar ve dış şoklar sayılabilir. Slumpflasyonun sonuçları ise yüksek işsizlik, düşük büyüme, yüksek faiz oranları ve gelir dağılımında bozulma olara...

Stagflasyon Stagflasyon nedir? Ne anlama geliyor?   Stagflasyon, İngilizce 'Stagnation' yani durgunluk/daralma ve 'Inflation' yani enflasyon kelimelerinden türetilmiş bir ekonomik terimdir. Ekonomik hayatta hem durgunluk hem de enflasyon yaşandığı dönemlerde bu iki olgunun birbirini tetiklediğini ve büyüttüğünü anlatmakta kullanılır. Merkez Bankası sözlüğünde stagflasyon terimi için “Bir ekonomide üretimin düştüğü veya en azından artmadığı bir ortamda enflasyon yükseldiği zaman meydana gelen durumu ifade etmektedir” tanımı yer alıyor. ✅   Deflasyon Nedir?  ➤ Ekonomideki durgunluğun enflasyonla birleşmesi “stagflasyon” olarak adlandırılır. Yakın olmakla birlikte, kavramsal açıdan farklılıklar gösterdiği terimlerden ayırt etmek bağlamında; “stagnasyon”, stagflasyondan farklı olarak ekonominin ortalamadan düşük bir hızda büyümesi veya büyümemesi durumuyken, “ slumpflasyonun “ stagflasyondan farkı “ekonomi küçülürken enflasyonun yüksek seyretmesi”dir. Stagflasyon, modern...

Pip Percentage in Points (pip) uluslararası döviz ve bazı finans piyasalarında kullanılan değer değişim ölçütüdür. Türkçede "görülecek yüzde" anlamına gelir. Uluslararası para piyasalarındaki paritelerde gerçekleşen değişimin birimi olarak kullanılır. ✅   Temel Analiz Nedir?  ➤ Forex piyasalarında pip, en küçük fiyat adımı olarak geçmektedir. Tam açılımı ise point in percentage’dir. Paritelerin çoğunda 1 pip ilgili döviz çiftinin fiyatının on binde biri kadardır. Pip kavramı, forex piyasalarındaki kar/zarar hesaplamalarında veya spread hesaplamalarında sıkça kullanılmaktadır. Pip kavramı forex işlemlerinde tick olarak da ifade edilmektedir. Tick verilen fiyatın en son basamağı olarak da geçmektedir. Forex piyasasında yatırım yaparken maliyet açısından tek dikkate alınması gereken ve işlem maliyetini oluşturan kavram “spread oranı” dır. Spread oranı, yatırım yaparken ticareti yapılacak olan , emtia yada endeksin alış ve satış fiyatı arasındaki farkı belirtir. Spread o...

Options Opsiyon Latince bir terim olup tercih, seçim anlamına gelmektedir. Ekonomi dünyasında opsiyon sözleşmeleri herhangi bir varlığı belirli bir vadede ya da vadeye kadar belirli bir miktarda, belirli bir fiyattan alma ya da satma hakkı veren sözleşmelerdir. ✅  Altın Rezervi Nedir?  ➤ Opsiyon, belirli bir değer için, belirli bir tarihte veya tarihe kadar, belirli miktardaki bir malı (finansal ürünü, sermaye piyasası aracını veya ekonomik göstergeyi), fiyatını bugünden sabitlemek koşulu ile ileri bir vadede alma veya satma hakkı tanıyan ve bu hakkı belli bir prim karşılığında opsiyonu satın alan kişiye (lehdara) veren, ancak zorunlu tutmayan buna karşın opsiyon satıcısına (keşidecisine) lehdar tarafından talep edilmesi halinde satmaya zorunlu tutan sözleşmelere opsiyon sözleşmeleri denir. söz konusu üründe yatırımcıya alım yada satım hakkı verir. Bir opsiyon işlemi, iki taraf arasında yapılmış bir anlaşmadır. Opsiyon türleri nelerdir? Opsiyonlar alım opsiyonu ( call option...

Piyasalar Kur riski, döviz kurlarında beklenmedik bir değişmenin firmanın gelir ve giderlerinde ya da genel olarak nakit akımlarında yol açtığı değişiklikler olarak tanımlanır. Gelecekte döviz kurunun değerinde yaşanabilecek dalgalanmalar sonucunda varlıklar ve/veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek değişikliklerden zarar edilmesi ihtimalini ifade etmektedir. Kur riskinden korunmak için yatırımcıların hem finans hem de mal piyasalarında pozisyon almaları, birden fazla ülkenin finans piyasasına yatırım yapmaları ve türev ürün veya piyasaları kullanmaları gibi yöntemler mevcuttur. ✅  Altın Rezervi Nedir?  ➤ Döviz kuru riski, bir finansal işlem, şirketin iç para birimi dışındaki bir para biriminde ifade edildiğinde ortaya çıkan finansal risktir. Kur riski, işlemin tamamlandığı tarihten önce yerel para birimi ile para birimi arasındaki döviz kurunda olumsuz bir değişiklik riski olduğunda ortaya çıkması ile oluşur. Kur riski, döviz kurlarında meydana gelen değişmelerin yarattığı...

BOJ The Bank of Japan, Japonya’nın Merkez Bankası olup merkezi Tokyo’nun Nihonbashi bölgesinde bulunmaktadır. Banka 1953 yılında kurulmuş olup ancak 1956 yılında faaliyete geçmiştir. ✅  TCMB Nedir?  ➤ The Bank of Japan, para ve menkul kıymetlerin piyasaya sürülmesi ve yönetilmesi ile birlikte, para politikalarını uygulamaktadır. The Bank of Japan’ın öncelikli hedefi Japonya finansal sisteminin istikrara bağlanmasıdır. Diğer hedefleri ise, bu sistemde uzlaştırma ve temizleme görevini üstlenmesidir. Dünya genelinde ki tüm Merkez Bankaları gibi Bank of Japan’da ekonomik verileri toplar, düzenler ve ekonomik araştırma analizleri yapmaktadır. Japonya Merkez Bankası, ABD Merkez Bankası Federal Rezerv Sistemi (FED) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) ile birlikte dünyanın üç ana merkez bankasından biridir. Japon hükümetine bağlı olan bankanın yöneticilerini Japon hükümetinin değiştirme hakkı vardır. Japon Merkez bankası yönetim kurulu aldığı kararları her yıl rapor halinde Japon Hük...

Mali Piyasalar Mali Piyasalar; Tasarruf fazlası olan ekonomik birimlerle tasarruf açığı (fon ihtiyacı) olan ekonomik birimler arasında fon akımlarını düzenleyen kurumlar, akımı sağlayan araç ve gereçler ile bunları düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan yapıya mali piyasa (finans kesimi) denir. Bu piyasalar kısa vadeli fon akımlarını kapsayan Para Piyasası (Money Market); orta ve uzun vadeli fon akımlarından oluşan Sermaye Piyasası (Capital Market); Döviz Piyasası (Foreign Exchange Market) ve Altın Piyasası (Gold Market) şeklinde gruplandırılabilir. ✅   Bankalararası Para Piyasası   ➤ İngilizce olarak karşılığı Financial Markets Tasarruf fazlası olan ekonomik birimlerle tasarruf açığı (fon ihtiyacı) olan ekonomik birimler arasında fon akımlarını düzenleyen kurumlar, akımı sağlayan araç ve gereçler ile bunları düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan yapıya mali piyasa (finans kesimi) denir. Bu piyasalar kısa vadeli fon akımlarını kapsayan Para Piyasası (Mo...

LIBOR Libor (London Interbank Offered Rate), Londra bankalararası para piyasasında likiditesi yüksek bankaların birbirlerine Amerikan doları, euro, İngiliz sterlini, Japon yeni ve İsviçre frangı gibi temel para birimleri üzerinden borç verme işlemlerinde uyguladıkları faiz oranıdır. Libor, piyasalar tarafından **gösterge faizi** olarak kullanılır ve birçok finansal ürünün fiyatlandırılmasında etkilidir. ✅   FED Nedir?   ➤ Libor, Londra saati ile 11.00'de sabitlenir ve her gün Thomson Reuters tarafından yayınlanır. Libor'un belirlenmesinde, British Bankers Association (BBA) tarafından seçilen 16 bankanın verdiği teklifler kullanılır. Bu bankaların her biri, kendilerine borç vermek isteyen diğer bankalara uygulayacakları faiz oranlarını bildirirler. En yüksek ve en düşük %25'lik kısım atılır ve geri kalan %50'lik kısım ortalaması alınarak Libor hesaplanır. Libor'un farklı vadeleri vardır. Örneğin, bir günlük Libor (overnight Libor), bir haftalık Libor, bir aylık L...

Pivot Pivot, bir iş fikrinin veya ürününün başarılı olması için yapılan stratejik değişikliktir. Pivot, iş modelini, hedef pazarı, değer önermesini veya ürün özelliklerini değiştirmeyi içerebilir. Pivot yapmanın amacı, müşterilerin ihtiyaçlarını daha iyi karşılamak ve işin sürdürülebilirliğini sağlamaktır. ✅  Hesaplama Araçları   ➤ Pivot yapmak için bazı nedenler şunlardır: Müşterilerin talep ettiği bir ürün veya hizmet sunmamak Rekabetçi bir pazar ortamında farklılaşmamak Gelir elde etmek için uygun bir iş modeline sahip olmamak Ürün veya hizmetin ölçeklenebilirliği veya verimliliği olmamak Pivot yapmanın bazı örnekleri şunlardır: Instagram, bir konum tabanlı sosyal ağ olan Burbn'den bir fotoğraf paylaşma uygulamasına dönüştü. Netflix, DVD kiralama hizmetinden çevrimiçi video akış hizmetine geçti. Slack, bir oyun geliştirme şirketi iken bir işbirliği yazılımı haline geldi. Pivot yapmak, girişimciler için zorlu bir karar olabilir. Ancak, pivot yapmak, işin başarısız olmasın...

ECB (European Central Bank ) Avrupa Merkez Bankası (ECB), Avrupa Para Birliği'nin oluşmasından itibaren, 1 Haziran 1998 de faaliyete geçmiş, yeni para birimi Euro da, 1 Ocak 1999’da bankacılık işlemlerinde kullanılmaya başlanmış ve 1 Ocak 2002’de tedavüle çıkarılmıştır. Euro'yu kabul eden ülkeler, 'Euro sistemi' veya 'Euro bölgesini' meydana getirmektedirler. Tüm AB üyeleri ise 'Avrupa Merkez Bankaları Sistemini' oluşturmaktadır. ✅  TCMB Nedir?  ➤ Avrupa Merkez Bankası, Avrupa Birliği'nin para politikalarını oluşturur ve yürütür, döviz operasyonlarını yönlendirerek ödemeler sisteminin düzgün çalışmasını sağlar. Merkezi Frankfurt’ta olan Banka, ayrıca Euro’yu üye ülkelere ihraç eder ve korur. Bankanın görevleri arasında ayrıca üye ülkelerde fiyat istikrarı sağlamak ve faiz oranlarını belirlemek de bulunmaktadır. Tam bağımsız çalışan Avrupa Merkez Bankası’na, üye ülkelerin hükümetleri, hiçbir şekilde müdahale edemez ve etkileyemezler. Buna rağmen bank...

Ödemeler Dengesi Ödemeler dengesi, bir ülkenin diğer ülkelerle yaptığı tüm ekonomik işlemlerin kaydını tutan bir istatistik tablosudur. Ödemeler dengesi, ülkenin uluslararası ekonomik konumunu ve performansını gösteren önemli bir göstergedir. Ödemeler dengesi, üç ana bölümden oluşur: cari işlemler hesabı, sermaye hesabı ve finans hesabı. ✅  MikroEkonomi  Nedir?   ➤ Cari işlemler hesabı, bir ülkenin mal ve hizmet ticareti, gelir transferleri ve tek taraflı transferlerden oluşan işlemlerini içerir. Cari işlemler hesabının fazla vermesi, ülkenin diğer ülkelerden daha fazla gelir elde ettiği anlamına gelir. Cari işlemler hesabının açık vermesi ise, ülkenin diğer ülkelerden daha fazla harcama yaptığı anlamına gelir. Sermaye hesabı, bir ülkenin diğer ülkelerle yaptığı sermaye transferleri ve gayri maddi varlıkların alım satımından oluşan işlemlerini içerir. Sermaye hesabı genellikle küçük tutarlarda işlem gördüğü için ödemeler dengesinde çok önemli bir rol oynamaz. Finans he...

Çapraz Kur? Çapraz kur , iki farklı para biriminin birbirine karşı değerini gösteren bir kavramdır. Örneğin, Türk Lirası ile Amerikan Doları arasındaki çapraz kur, bir Türk Lirasının kaç Amerikan Dolarına eşit olduğunu belirtir. Çapraz kur, uluslararası ticaret ve yatırım işlemlerinde önemli bir rol oynar. Çapraz kurun yükselmesi veya düşmesi, bir ülkenin dış ticaret dengesini ve rekabet gücünü etkileyebilir.   ✅  Dolar Endeksi Nedir?   ➤ Her ülkede kurların genellikle dolar cinsinden ifadesi, kurların hesaplanmasında kolaylık sağladığı için, genellikle dolar üzerinden hesaplanır. Türkiye'de de aynı yol izlenmekte, Merkez Bankası dolar tabanlı çapraz kurlar ilan etmektedir. Çapraz Kur Nasıl Hesaplanır? Çapraz kur, iki farklı para biriminin aralarındaki oranın başka bir para birimi cinsinden ifade edilmesine denir. Örneğin, Euro/TL ve Dolar/TL kurlarını kullanarak Euro/Dolar çapraz kurunu hesaplayabiliriz. Çapraz kur hesaplama formülü şöyledir: Çapraz Kur = (Birinci Para ...